تنوع ریختی میان جمعیتی ماهی خیاطه (Alburnoides eichwaldii) در رودخانه‎های کرگان‌رود و لمیر در استان گیلان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه گیلان

2 دانشیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه گیلان

3 استادیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صنعتی اصفهان .

4 دانشیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صنعتی اصفهان

چکیده

چکیده
ماهی خیاطه(Alburnoides eichwaldii)  از جمله فراوان­ترین ماهی‌های رودخانه­ای در حوضه جنوب غرب دریای خزر است. در این مطالعه صفات مرفولوژیک 60 عدد ماهی خیاطه رودخانه­های کرگان‌رود و لمیر صید شده در مرداد 1389 مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت. 31 صفت مرفومتریک و مرفومتریک نسبی اندازه­گیری و محاسبه و. سیزده ویژگی شمارشی نیز در نظر گرفته شد. برای تجزیه و تحلیل آماری، از آزمون ناپارامتری مقایسه میانگین من­ویتنیU و آزمون تحلیل عاملی استفاده شد. در بین صفات شمارشی، در 8 صفت (05/0p<) و در بین صفات اندازشی، در 19 صفت تفاوت معنی­دار مشاهده شد (05/0p<). در مورد صفات شمارشی3عامل اصلی نشان­دهنده 5/47 درصد تنوع صفات بین افراد دو جمعیت بود که شامل تعداد فلس­های بالای خط جانبی، تعداد فلس دور ساقه دمی، تعداد شعاع نرم باله مخرجی بود. در مورد صفات ریخت­سنجی 3 عامل نشان­دهنده 71 درصد تنوع صفات بین افراد دو جمعیت بود که شامل صفاتی نظیر ارتفاع باله پشتی، قاعده باله سینه­ای، طول باله شکمی، ارتفاع ساقه دمی، طول سر، فاصله بین دو چشم و از صفات نسبی، طول استاندارد به فاصله نوک پوزه تا ابتدای باله پشتی، طول سر به طول پوزه، طول سر به قطر چشم و طول سر به فاصله بین دو چشم بود. نتایج این تحقیق نشان داد که صفات مرفومتریک و صفات نسبی مرفومتریک برای جدایی جنس­ها مناسب نبوده ولی توانست تا حدودی جمعیت­های مورد مطالعه را تفکیک کند.

کلیدواژه‌ها


Abbasi, K.; Keyvan, A.; Ahmadi, R.; (2003). A study of Morphometric and Meristic Characters of Vimba vimba in Sefidrud River, Iranian Fisheries Scientific Journal; 13(1): 61-76.

Abdoli, A.; (2000). The Inland Water Fishes of Iran, Iranian Museum of Nature and Wildlife, Tehran; 378.

Akbarzadeh, A.; Karami, M.; Nezami, Sh.A.; Mojazi Amiri, B.; Khara, H.; Eagderi, S.; (2010). A comparative study of morphometric and meristic characters of pikeperch Sander lucioperca (L.) in Iranian waters of Caspian Sea and Aras Dam Lake, Iranian Journal of Biology; 22(3): 535-545.

Azizi, F.; (2011). Population dynamics of Spirlin(Alburnoides bipunctatus) in tajan river and effects of shahid rajaii, [dissertation], Guilan University; 50-60.

Berg, L.S.; (1949). Freshwater Fishes of Iran and Adjacent Countries, Trudy Zoologic hescogo Instituta Akademii nauk, U.S.S.R, 8: 753-858.

Bogutskaya, N.; Naseka, A.M.; (2004). Catalogue of Agnathans and Fishes of Fresh and Brackishwaters of Russia with Comments on Nomenclature and Taxonomy, KMK Scientific Press Ltd, Moscow, 389.

Cetkovic, J.K.; Stamenkovic, S.; (1996). Morphological differentiation of the pikeperch Stizostedion lucioperca (L) population from the Yugoslav part of the Danube, Finish Zoological and Botanical publishing Board; 711-723.

Coad, B.; Bogutskaya, N.; (2009). Alburnoides qanati, a New Species of Cyprinid Fish from Southern Iran (Actinopterygii, Cyprinidae), ZooKeys; 13: 67-77.

De Filippi, F.; (1863). Nuoveopoco note specie di animali vertebrati raccolte in unviaggio in Persia nell'estatedell'anno 1862, Archivio per laZoologia, l'Anatomia e la Fisiologia, Modena; 2(2): 377-394.

Dubut, V.; Martin, JF.; Gilles, A.; Van Houdt, J.; Chappaz, R.; Costedoat, C.; (2009). Isolation and characterization of polymorphic microsatellite loci for the dace complex, Leuciscus leuciscus (Teleostei: Cyprinidae), Molecular Ecology; 9: 1179-1183.

Elliot, N.; Haskard, K.; Koslow, J.A.; (1995). Morphometric analysis of orange roughy (Hoplostethus atianticus) off the continental slope of southern Australia, Journal of Fish Biology; 46: 202-220.

Ihssen, P.E.; Casselman, J.M.; Mc Glade, J.M.; Payne, N.R.; Utter,  F.M.; (1981). Stock identification, Material and method, -Canadian Journal of Fisheries and Aquatic Sciences; 38: 1838-1855.

Karakousis, Y.; Triantaphyllidis, C.; Economidis, P.S.; (1991). Morphological variability among seven populations of brown trout, salmon trutta, in Greece, Journal of Fish Biology; 38: 807-817.

Kottelat, M.; Freyhof, J.; (2007). Handbook of European Freshwater Fishes, Kottelat, Cornol, Switzerland and Freyhof, Berlin, Germany; xiii + 646 pp.

Mamuris, Z.; Apostolidis, A.P.; Panagiotaki, P.; Theodorou, A.J.; Triantaphyllidis, C.; (1998). Morphological variation between red mullet populations in Greece, Journal of Fish Biology; 52: 107-117.

Pinheiro, A.; Teixeira, C.M.; Rego, A.L.; Marques, J.F.; Cabral, H.N.; (2005). Genetic and morphological variation of Solealascaris (Risso, 1810) along the Portugese coast, Fisheries Research; 73: 67-78.

Poulet, N.; Berrebi, P.; Crivelli, A.J.; Lek, S.; Argillier, C.; (2004). Genetic and morphometric variation in the pikeperch Sander lucioperca of a fragmented delta. Arch. Hydrobiology; 159(4): 531-554.

Rahmani, H.; Hssanzadeh Kiabi, B.; Kamali, A.; Abdoli, A.; (2007). A study of morphological analysis of Chalcalburnus chalcoides (Gueldenstaedt, 1772) in Haraz river and Shirud river, Journal Of Agricultural Sciences And Natural Resources; 14(3): 40-50

Sattari, M.; (2003). Ichthyology (1): Anathomy and Physiology, Naghsh-e Mehr publication, Tehran, Iran; 625 pp.

Sattari, M.; Shahsavani, D.; Shafii, Sh.; (2005). Ichthyology (2): Systematics, Haghshenas publication, Rasht, Iran; 502 pp.

Schreck, C.B.; Moyle, P.B.; (1990). Methods for fish biology, American fisheries Society, Bethesda, Maryland, USA; 684 pp.

Treer, T.; Piria, M.; Anicic, I.; Safner, R.; Tomljanovic, T.; (2006). Diet and growth of spirlin, Alburnoides bipunctatus in the barbell zone of the Sava River, Folia Zoologica; 97-106.

Tudela, S.; (1999). Morphological variability in a Mediterranean, genetically homogeneous population of the European anchovy, Engraulisencrasicolus, Fisheries Research; 42: 229-243.

Turan, C.; (1999). A note on the examination of morphometric differentiation among fish populations, The truss system, Turkish Journal of Zoology; 23: 259-263.

Turan, C.; Erguden, D.; Gurlek, M.; Turan, F.; (2004). Morphometric structuring of the Anchovy, Engraulisencrasicolus, in the Black, Aegean and Northeastern Mediterranean Seas, Turkish Journal of Vertebrate Animal Sciences; 28: 865-871.