بررسی پراکنش و نوسان‌های فصلی ماکروبنتوزهای چشمه دادین کازرون

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کازرون، دانشکده دامپزشکی، گروه بهداشت و بیماری های آبزیان، کازرون، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه زیست شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کازرون، کازرون، ایران

چکیده


به­ منظور مطالعه و شناسایی فون ماکروبنتوزهای چشمه دادین کازرون واقع در جنوب غربی فارس در ایران از فروردین تا اسفند سال 1393، نمونه­گیری از پنج ایستگاه مختلف چشمه شامل مرکز، شمال، جنوب، غرب و شرق چشمه انجام گردید. نمونه­برداری از رسوبات با استفاده از گرب مدل ون وین انجام شدند. پس از شستشوی رسوبات برای جلوگیری از فساد موجودات زنده با استفاده از فرمالین یک درصد تثبیت و سپس شناسایی ماکروبنتوزها بر اساس کلید شناسایی صورت گرفت. نتایج نشان داد سه شاخه از ماکروبنتوزها در چشمه دادین شناسایی گردید که این سه شاخه  عبارتند از سخت پوستان شامل هفت جنس Epitheca sp.، Argia sp.، Chironomus sp.، Chysops sp.، Hydropsyche sp.  Potamon sp، Caridina sp.، کرم­های حلقوی شامل دو جنس Uncinais sp. و Lumbriculus sp. و نرمتنان شامل چهار جنس Theodoxus sp.، Monacha sp.، Melanopsis sp. و Melanoides sp.. نرمتنان غالبیت ماکروبنتوزها با فراوانی 48 درصد به خود اختصاص دادند و کرم‌های حلقوی با فراوانی 5/15 از حداقل فراوانی برخوردار بودند. گرچه سخت­پوستان فراوانی کمتری از نرمتنان داشتند (75/36) اما تنوع سخت پوستان از بقیه بیشتر بود. آنالیز واریانس یکطرفه نشان داد بین درصد فراوانی نمونه­های جمع­آوری شده و فصل نمونه­گیری رابطه معنی­داری وجود دارد (05/0P≤) در حالی که بین درصد فراوانی نمونه­های جمع­آوری شده و ایستگاه نمونه­گیری چنین رابطه­ای مشاهده نشد (05/0P>).
 

کلیدواژه‌ها


Ayres‐Peres, L.; Sokolowicz, C.; Santos, S.; (2006). Diversity and abundance of the benthic macrofauna in lotic environments from the central region of Rio Grande do Sul state, Brazil: Biota Neotrop.; 6(3): 1-11.

Barnes, RSK.; Mann, KH.; (1993). Fundamentals of aquatic ecology: Blackwell Scientific Publications; 270.

Cranston, PS.; (1982). A key to the larvae of the British Orthocladiinae (Chironomidae). Freshwater Biological Association Scientific Publication; 45.

Ebrahimi, I.; Mahboobi Soofiani, NA.; Keivany, Y.; (2008). Seasonal variation of macrobenthic organisms in relation to the substrate type in Zayandehrud River (from Isfahan to Varzaneh): Iranian Journal of Natural Resources; 61(3): 665-680.

Ebrahimi, I.; Mahboobi Soofiani, NA.; Keivany, Y.; (2014). Downward Macrobenthic fauna of Zayandehrud: Journal of Aquatic Ecology;4(3): 83-89. (in Persian)

Ebrahimnezhad, M.; (2003). The identification of benthic invertebrates of Zayandeh-rood River: Science Research Journal of Isfahan University; 17(1): 61-72.

Ebrahimnezhad, M.; Hosseini, L.; Sari, AR.; (2005). Collecting and identification of gammarus species of the zayandeh rood river: Iranian Journal of Biology; 18(3): 218-227.

Feminella, JW.; Power, ME.; Resh, VH.; (1989). Periphyton responses to invertebrate grazing and riparian canopy in three northern California coastal streams: Fresh water Biology; 22: 445-457.

Friday, LE.; (1988). Water beetles. A key to the adults of British water beetles: Henry Ling Ltd. UK.; 152.

Holmzie, NA.; McIntyre, AD.; (1971). Methods of the Study of marine benthos. IBP Handbook No, 16. Blackwell Sci. Publ., Oxford and Edinburgh. F.A. Davis: Philadelphia; 346.

Kucuk, S.; (2008). The Effect of Organic Pollution on Benthic Macroinvertabrate Fauna in the KIRMIR Creek in the Sakarya Basin: ADÜ Ziraat Fakültesi Dergisi; 5(1): 5‐12.

Lenat, D.; (1993). A biotic index for southern united states, derivation and list of tolerance values with criteria for assessing water quality ratings: Journal of the North American Benthological Society; 12: 279-290.

Mombini, SH.; (2007). Study of Macro benthic community structure as an indicator of pollution in the river Jarahi (range up to the entrance of the tomb of Sayyid Ashura to Shadegan), MSc thesis: Islamic Azad University, Science and Research Branch of Khuzestan; 239. (in Persian)

Nabavi, SMB.; (1999). Study of Macrobenthic estuaries of Mahshahr with emphasis on the role of them on feeding of Aquaculture fishery, PhD thesis (Marine Biology): Islamic Azad University, Science and Research Branch of Tehran; 287. (in Persian)

Peckarsky, B.; (1984). Sampling the Stream Benthos: IBP 17 Chapters 5.

Quigley, M.; (1977). Invertebrates of streams and rivers: A key to identification.  London: Edward Arnold; UK.

Reynoldson, TB.; (1992). An Overview of the assessment of Aquatic Ecosystem Health Using Benthic Invertebrates: Journal of aquatic ecosystem health; 1: 295-308.

Rosenberg, DM.; (1999). Protocols for measuring biodiversity. benthic macro invertebrates in freshwaters. Department of Fisheries and Oceans. Freshwater Institute: Winnipeg, Manitoba; 42.

Saba, M.; Nabavi, SMB.; Rajabzadeh, A.; (2012). Study of the structure and diversity of macrobenthic fauna of Dez River. Wildlife of Dez in the autumn and winter: Journal of wetlands Ecobiology, Islamic Azad University, Ahvaz Branch; 4(1): 21-29. (in Persian)

Sanders, L.; (1958). Benthic studies in Buzzards Bay. I. Animal sediment relationships: Limnol. Oceanogr; 3: 245‐258.

Savage, AA.; (1989). Adults of the British aquatic Hemiptera and Heteroptera. a key with ecological notes: Freshwater Biological Association Scientific Publication; 59.

Wallen, JK.; (2002). Assessment of stream habitat, fish, macro invertebrates, sediment and water chemistry for eleven streams in Kentucky and Tennessee.Virginia Polytechnic Institute: CATT; 71.