بررسی تفاوت‌های ریختی دو زیرگونه دم‎جنبانک ابلق در ایران (Motacilla alba personata و Motacilla alba persica)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، دانشکده شیلات و محیط زیست، گروه محیط زیست

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، دانشکده منابع طبیعی، گروه محیط زیست، کرج

3 دانشیار، خراسان رضوی، شهرستان سبزوار، دانشگاه حکیم سبزواری، دانشکده علوم پایه، گروه زیست شناسی

4 دانشجوی دکترا، فرانسه، گرونبل، دانشگاه ژوزف فوریه

چکیده

چکیده
دم جنبانک ابلق ((Motacilla alba دارای سه زیرگونه با نام‎هایM.a.persica، M.a.personata و dukhunensisM. aدر ایران است و گمانه‎زنی­هایی درباره وقوع دورگه­زایی در بین زیرگونه­های مذکور وجود دارد. هدف مطالعه حاضر بررسی تفاوت­های ریختی بین دو زیر گونهM.a.persicaو M.a.personata در ایران است. برای این منظور تعداد 17 نمونه در سال 1389 از محدوده حضور دو زیرگونه جمع­آوری و مورد بررسی قرار گرفت. برای بررسی تفاوت­های ریختی بین دو زیرگونه هفت صفت اولیه اندازه‎گیری و بر اساس آن­ها شش صفت ثانویه نیز ساخته شد و با استفاده از آزمون تی و تجزیه به مؤلفه‎های اصلی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج حاصل نشان داد که پنجمتغیر از بین متغیر­های مورد بررسی دارای تفاوت معنی­داری بین دو زیر گونه است و پراکنش افراد دو زیر­گونه حول محورهای اول و دوم PCAکاملاً از یکدیگر جدا می­باشد. همچنین، دو زیرگونه از نظر رنگ آمیزی ناحیه سر، جلو سر و گلو نیز مورد مقایسه قرار گرفتند. نتایج نشان داددو زیرگونه الگوی ثابت و متفاوتی از رنگ‎آمیزی را نشان می­دهند و هیچ نشانه­ای از وجود افراد حد واسط یافت نشد. با توجه به جدایی مورفومتریک دو زیرگونه، احتمال جدایی نمونه­های دورگه از نمونه­های والد در ناحیه تماس آنها بر اساس صفات مورفومتریک وجود دارد.
 

کلیدواژه‌ها


Arbabi, T.; Aliabadian, M.; Khaleghizadeh, A.; (2009) Comparison of Morpho-skeletal Characteristics (Using Standardised Criteria Sets) of the Great Tit (Parus major) (Linnaeus 1758) in Three Iranian Populations (Mashhad, Noor and Hamedan). Podoces, 4(2): 71-80.

BirdLife International.; (2012) The BirdLife checklist of the birds of the world, with conservation status and taxonomic sources. Version 5. Downloaded from http://www.birdlife.info/im/species/checklist.zip [.xls zipped 1 MB].

Cramp, S.; (1988) Handbook of the birds of Europe, the Middle East and North Africa. Oxford, Oxford University, 1136 pp.

Davies, NB.; (1977) Prey Selection and Social Behaviour in Wagtails (Aves: Motacillidae). Journal of Animal Ecology, 46: 37-57.

Dement’ev, GP.; Gladkov, NA.; (1954) Birds of the Soviet Union./ Moscow, Sovetskaya Nauka,756 pp.

Kaboli, M.; Aliabadian, M.; Guillaumet, A.; Roselaar, CS.; Prodon, R.; (2007) Ecomorphology of the wheatears (genus Oenanthe). Ibis, 149, 792-805.

Mayr, E.; (1970) Populations, species and evolution. Harvard University Press, 453 pp.

Miles, DB.; Ricklefs, RE.; (1984) The correlation between ecology and morphology in deciduous forest passerine birds. Ecology, 65(5): 1629-1640.

Pavlova, A.; Zink, RM.; Rohwer, S.; Koblik, EA.; Red’kin, YA.; Fadeev, IV.; Nesterov, EV.; (2005) Mitochondrial DNA and Plumage Evolution in White Wagtail (Motacilla alba). J. Avian Biology, 36: 322-336.

Polak, M.; (2004) Biometry of young White Wagtails (Motacilla alba) and Yellow Wagtails (Motacilla flava) caught in the Gulf of Gdañsk region during autumn migration. Ring, 26(2): 69-78.

Sibley, CG.; Monroe, BL.; (1990) Distribution and taxonomy of birds of the world. New Haven, Yale University Press, 11360 pp.

Semenova, GA.; Yurlova, AK.; Khaydarov, DR.; (2010) Hybridization of Motacilla alba Linnaeus, 1758, and M. (a.) personata Gould, 1861, in the south of Siberia. Contemporary Problems of Ecology, 3(5): 579-586.

Stepanyan, LS.; (2003) Conspectus of the ornithological fauna of Russia and adjacent territories (within the borders of the USSR as a historic region). Moscow, Academkniga, 806 pp.

Voelker, G.; (2002) Systematics and historical biogeography of wagtails: dispersal versus vicariance revisited. Condor, 104: 725-739.