فارماکولوژی
ویدا حجتی؛ منیره شفاهی
چکیده
متفورمین یک داروی بیگوانید است که با کاهش تولید گلوکز در کبد، کاهش جذب رودهای و افزایش حساسیت به انسولین، سطح گلوکز خون را کاهش میدهد. متفورمین از اواخر دهه 1950 برای درمان دیابت نوع دو مورد استفاده قرار گرفت و همچنان اولین داروی انتخابی برای این بیماری است. در سالهای اخیر گزارش شده که متفورمین دارای اثرات مطلوبی در بیماریهای ...
بیشتر
متفورمین یک داروی بیگوانید است که با کاهش تولید گلوکز در کبد، کاهش جذب رودهای و افزایش حساسیت به انسولین، سطح گلوکز خون را کاهش میدهد. متفورمین از اواخر دهه 1950 برای درمان دیابت نوع دو مورد استفاده قرار گرفت و همچنان اولین داروی انتخابی برای این بیماری است. در سالهای اخیر گزارش شده که متفورمین دارای اثرات مطلوبی در بیماریهای دیگر نیز هست. لذا هدف از پژوهش حاضر مروری بر اثرات درمانی داروی متفورمین در بیماریهای دیگر و انواع سرطان براساس آخرین پژوهشها میباشد. مطالعه مروری حاضر با استفاده از کلمات کلیدی از پایگاههای داده داخلی SID و Irandoc و پایگاههای خارجی Web of Science، Scopus، Pubmed و Springer، جمعآوری شدند. در مجموع 100 پژوهش در فاصله سالهای 2010 تا 2024 با تأکید بر جدیدترین منابع انتخاب و بررسی شدند. متفورمین در بیماران چاقی که مشکلاتی نظیر نارسایی کلیه یا کبد نداشته باشند بهعنوان داروی خط اول درمان مطرح است. همچنین بر بیماریهای تخمدانی (سندرم تخمدان پلیکیستیک و بینظمی قاعدگی)، بیماریهای شناختی، التهابی، قلبی، کلیوی، کبدی و سرطانها تأثیرات مطلوبی نشان داده است. متفورمین با تنظیم مسیرهای پیامرسانی متعدد مانندJAK/STAT3 وmTOR/STAT3 با محوریت STAT3، از پیشرفت بیماریهای مختلف مانند تومورها، بیماریهای خودایمنی و مرتبط با هورمون جلوگیری میکند. متفورمین دارای اثرات حفاظتی عصبی مهمی مانند جلوگیری از کاهش حافظه، سکته مغزی، اضطراب، التهاب و تشنج میباشد. همچنین دارای اثرات آنتیاکسیدانی بوده و در جلوگیری از پیری نیز مفید واقع شده است. با توجه به عوارض جانبی کم و البته تحقیقات بالینی بیشتر، احتمالاً میتوان از متفورمین در پیشگیری یا درمان برخی بیماریها علاوه بر دیابت استفاده کرد.
